საიტზე წიგნების შეძენა დროებით შეჩერებულია. ბოდიშს გიხდით შეფერხებისთვის.

ბლოგი

ხულიო კორტასარის სასტიკი რეალიზმი 07 მაისი 2018

ხულიო კორტასარის სასტიკი რეალიზმი

„იგი სხვა ქალებთან ერთად მხეცურად აწამეს. გადარჩენილები იმავე, შობის ღამეს დახვრიტეს. მათ შორის ჩემი ქალიშვილიც იყო.“      ეს არის ამონარიდი ლაურა ბეატრის ბონაპარტე ბრუშტეინის წერილიდან, რომელიც მან გაზეთში დაბეჭდა. ეს არის ამონარიდი იმ ქალის წერილიდან, რომელმაც მკვლელობის მუხლით აღძრა საქმე არგენტინის შეიარაღებული ძალების წინააღმდეგ. რა თქმა უნდა, სასამართლო არ შემდგარა. სამაგიეროდ, ამ ამბიდან მალევე ბუენოს-აირესის ქუჩაში პოლიციამ მოკლა ლაურას ქალიშვილის საქმრო. მოკლეს ლაურას ქმარი. ჯარისა და პოლიციის გაერთიანებულმა ძალებმა გაიტაცეს ლაურას მეორე ქალიშვილი და მისი ქმარი.     ლაურა ბრუშტეინის ტრაგიკული ისტორია აღწერილია მოთხრობაში „გაზეთის ნაგლეჯები“ და ის მხოლოდ ერთ-ერთია იმ ძალადობის ისტორიებიდან, რომლითაც სავსეა ეს წიგნი. ხულიო კორტასარის ოთხტომეულის ბოლო, მეოთხე კრებული სახელმწიფოს მიერ მოქალაქეებისადმი ჩადენილ ძალადობაზე, ჩაგვრაზე, წამებაზე და მკვლელობებზეა. სათაურიც ზუსტად აქვს შერჩეული: „იქ და ახლა“.     არგენტინიდან პარიზში გაქცეული კორტასარი თავის სამშობლოში მომხდარ სასტიკ ამბებს გვიყვება, დასმენაზე, გაქცეულთა დევნაზე, ფარულ დახვრეტებზე, თავგანწირვასა და მეგობრების დაუნდობელ გაწირვაზე, ყველაფერ იმაზე, რაც დიქტატორულ რეჟიმებს ახასიათებს.      „იქ და ახლა“ კორტასარის სხვანაირი წიგნია - დაცლილი არგენტინელი ავტორის მაგიისგან, აბსურდის ელემენტებისგან, პოეზიისგან, რაც ზოგადად სამხრეთულ პროზას ახასიათებს, და პირიქით - სავსეა უიმედობით, ტრაგიკული დასასრულის მოლოდინით, მუდმივი დაძაბულობით, გაუგონარი დაუნდობლობით, რომელსაც წიგნის პერსონაჟები რაღაცნაირად - მარტივად სჩადიან, თითქოს ეს ყველაფერი ყოველდღიური და ჩვეულებრივი მოვლენა იყოს. „იქ და ახლა“ არა მაგიური რეალიზმის, არამედ სასტიკი რეალიზმის ნიმუშია.     და მაინც, ყველაზე გასაოცარი (და ალბათ, ტრაგიკულიც) მთელ ამ ამბავში გადარჩენის რწმენაა, რწმენა, რომელიც წიგნის პერსონაჟებს, გარემოსა და რეალობის მიუხედავად, მაინც აქვთ და რაღაცით აკვიატებასაც კი ჰგავს. ეს ჰგავს ბეწვის ხიდზე შედგომას, როცა ხედავ, რომ ხიდის ქვეშ მდინარე კი არ მიედინება, არამედ ალესილი დანები აწყვია, რომ ხიდი აღარც კი არსებობს, ჩამწყდარია, და შენ მაინც იწყებ სვლას  - ბოლომდე გაღწევის იმედით. ასეთი აკვიატებული, ჯიუტი რწმენა მხოლოდ სამხრეთელს თუ ექნება.     საინტერესოა, რომ კრებულში შესული თითქმის ყველა მოთხრობა პირველად ითარგმნა ქართულ ენაზე, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მათგანი (როგორიცაა „გაზეთის ნაგლეჯები“, „სატარსა“ და „კოშმარები“) თავისუფლად შეგვიძლია კორტასარის საუკეთესო მოთხრობებს მივაკუთვნოთ. განსაკუთრებით შთამბეჭდავი მაინც „სატარსაა“ - დიდი ბრძოლა ვირთხებთან („შურისძიება ყველას გვწყურია, ზოგს სამხედროებზე, ზოგს ვირთხებზე. ასეთ დროს გონიერების შენარჩუნება ადვილი არ არის“), სადაც კორტასარი ჩვეულ სცენას გაათამაშებს - ბედისწერის, გაქცევის, დამთხვევების, აკვიატებების, დევნის. მოთხრობის მთავარ გმირს, ლოსანოსაც ხომ ასე მოსწონს სიტყვებით თამაში...     „რაც ადამიანი შეიქმნა, ყველაფრიდან ზნეობრიობა ჟონავს, კარგი აბელი და ცუდი კაენი, როგორც ძველ კოვბოურ ფილმებშია“, - ამბობს ერთგან ლოსანო.     „კაენის მოდგმავ, ოჯახი შენი ათრიე გზებზე სისხლმოწამლული“, - გაეპასუხება ცოლი, ლაურა.     „ვიდრემდე შვილებს ვირთხები არ დაგიღრღნიან“, - ასრულებს ლოსანო და უკანასკნელ ბრძოლას იწყებს ვირთხებთან (და უფრო სწორად - სატარსასთან, რომელიც იქნებ არის კიდეც ლოსანოს „მობი დიკი“).

კალვინოს რთული თამაში 07 მაისი 2018

კალვინოს რთული თამაში

იტალო კალვინოს „თუ ზამთრის ღამით მოგზაური“ არის რომანი, რომლის მთავარი პერსონაჟიც შენ ხარ, მკითხველი, ადამიანი, რომელიც ამ წიგნს გადაშლი და პირველივე გვერდებზე ამოიკითხავ, რომ ზამთრის ღამის მოგზაური საკუთარ თავს, უბრალოდ, „მეს“ უწოდებს; რომ სახელი არ აქვს წიგნის იმ პერსონაჟსაც, რომელიც მთელ ამ აბურდულ და დანაწევრებულ ამბავს მოგვითხრობს, და უფრო მეტიც - ის პირდაპირ გვეუბნება, რომ შენ (მკითხველი) წიგნის ნაწილი ხარ, შენ ხარ ის, ვინც ეს გაბნეული ისტორიები უნდა შეაკოწიწოს, და რომ „კითხვა პროცესია, რომელსაც ობიექტი არ გააჩნია.“ „თუ ზამთრის ღამით მოგზაური“ პირველი თავია, პირველი ამბავი მატარებლის სადგურზე აღმოჩენილი კაცისა, რომელსაც წიგნში მოთხრობილ სხვა ამბებთან კავშირი არ აქვს. მოგვიანებით თქვენ შეგხვდებათ დაბა მალბორკის შემოგარენში; უფსკრული, სადაც ჩრდილები მუქდებიან; გადახლართული და ურთიერთგადამკვეთი ხაზების ქსელები - სხვადასხვა ისტორია სხვადასხვა დროსა და სივრცეში (და, სხვათა შორის, დროის და სივრცის საკითხს კალვინო წიგნში რამდენჯერმე წამოჭრის), რომლებსაც საერთო მხოლოდ ის აქვთ, რომ გარწმუნებენ: „ნებისმიერი ამბის არსს ორი მხარე აქვს: სიცოცხლის გაგრძელება და სიკვდილის გარდაუვალობა.“ რომანის ძირითადი სიუჟეტური ხაზი თითქოს გამქრალი და აკრძალული წიგნების ძებნის, მათ ავტორთა დადგენის, წიგნების ფალსიფიკაციის, მკითხველი კაცისა და მკითხველი ქალის უცნაური სასიყვარულო ურთიერთობის გარშემო ვითარდება. თუმცა, როცა იტალო კალვინოს ამ წიგნზე საუბრობ, ძნელია გადაჭრით თქვა, რაზე და ვისზეა წიგნი. ავტორს გამუდმებით ჩიხში შეყავხარ. თავიდან მთავარი პერსონაჟი ლუდმილა გგონია - მკითხველი ქალი, რომელზეც ამბის მთხრობელია შეყვარებული. შემდეგ - ფალსიფიკატორი მარანა, მთელ მსოფლიოში მოდებული ქსელით. მოგვიანებით გიჩნდება ეჭვი, რომ ლუდმილას და მარანას ისტორიებს ავტორი იმისთვის გიყვებოდა, შემოქმედებით კრიზისში მყოფი ირლანდიელი მწერლის, სილას ფლანერის უჩვეულო შემთხვევამდე მიეყვანე. თუმცა, გაიგებ ფლანერის ამბავსაც და ხვდები, რომ ეს გამუდმებული დევნაა, დაუსრულებელი ძიება, რომელშიც მკითხველიც პერსონაჟივითაა ჩართული და რომელსაც, ღმერთმა უწყის, ექნება თუ არა დასასრული. იტალო კალვინოს „თუ ზამთრის ღამით მოგზაური“ რთული თამაშია, თხრობის, ენის თუ სტილის თვალსაზრისით. ჩახლართული ამბების ჯაჭვი, სადაც გასაღები ამბების არსია და არა მსგავსება ფორმაში. ასეთ იმპროვიზაციას ლიტერატურული თამაშების ღმერთთან, ხულიო კორტასართანაც კი ვერ შეხვდებით. წიგნი მეტარომანად, ჰიპერრომანად შეაფასეს და ის მართლაც უნიკალური პოსტმოდერნული რომანია, სრულიად უჩვეულო იტალო კალვინოსთვისაც კი, რომელმაც იტალიურ პოსტმოდერნულ პროზას დაუდო სათავე. ასე რომ, „შეპყრობილ მკითხველებს“ და მაძიებლებს წინ დიდი პარტია გელით, ქაოსური და ჩამთრევი, პარტია, რომლის გამოტოვებაც უბრალოდ დაუშვებელია.

 ამბავი ადამიანზე, რომელიც ჯერ კაცი იყო და მერე - ქალი 07 მაისი 2018

ამბავი ადამიანზე, რომელიც ჯერ კაცი იყო და მერე - ქალი

    „ორლანდო“ მეოცე საუკუნის ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ავტორის და ქალ მწერლებში ლამის ღმერთად აღიარებული ვირჯინია ვულფის ფანტასმაგორიული რომანია, რომლის მთავარი პერსონაჟი სამ საუკუნეს ცხოვრობს. წიგნის პირველ ნახევარში ორლანდო ბიჭია - ბუნებისა და ქალების მოტრფიალე, მე-ზე ორიენტირებული და პოეზიაზე შეყვარებული, ბიჭი, რომლის ლამაზი ფეხებიც ქალებს გონებას აკარგვინებს, დედოფალს კი ტვინში სამუდამოდ ებეჭდება. ორლანდო კარგად ირგებს დედოფლის აღტაცებასაც და ქალების სიყვარულსაც, სანამ რუსი მოღალატე გოგონა არ შეუყვარდება. დიდი იმედგაცრუებისა და შინაგანი ტანჯვის შემდეგ მთავარი პერსონაჟი ლეთარგიულ ძილში იძირება. მკითხველი გრძნობს, რომ ორლანდოს გამოღვიძება აუცილებლად ახალი ეტაპის დასაწყისი იქნება, მაგრამ არ იცის, როგორი იქნება „ახალი ორლანდო“. ენერგიით სავსე მებრძოლი კაცი, რომელმაც ბოლოს და ბოლოს ღალატი მოინელა და მზადაა, საგმირო საქმეები ჩაიდინოს? თუ პირიქით, ცხოვრებაზე ხელჩაქნეული ადამიანი, რომლისთვისაც აღარაფერს აქვს მნიშვნელობა?

ირმა მალაციძე

ანდაზები - არაკები

დონალდ ბისეტი

ძია ტიკ-ტაკის მოგზაურობა

თამრი ფხაკაძე

გრძელცხვირა ჯადოქარი მარსია, მეფე ბუთხუზ პირველი და სხვები

დონალდ ბისეტი

ყველაფერი ყირამალა

რუდოლფ რასპე

ბარონ მიუნჰაუზენის თავგადასავალი

ჯოელ ჰარისი

ბიძია რიმუსის ზღაპრები

ტარიელ ხავთასი

ზოოპარკის ბინადართა თავგადასავლები

ნინო ნაკაშიძე

მახობელა და სხვა მოთხრობები

დავით ჯავახიშვილი

ბიძია სევას ამბები

ლუის კეროლი

ელისის თავგადასავალი საოცრებათა ქვეყანაში

იაკობ გოგებაშვილი

იავნანამ რა ჰქმნა და სხვა მოთხრობები

ეკატერინე გაბაშვილი

მაგდანას ლურჯა და სხვა მოთხრობები

ჯემალ ქარჩხაძე,მაკა მიქელაძე

ბერძნულ-რომაული მითები

ჰარიეტ ბიჩერ სტოუ

ბიძია თომას ქოხი

თეა თოფურია

ერთი ძალიან გრძელი დღე სხვა პლანეტაზე

ვასილ ბარნოვი

არმაზის მსხვრევა და სხვა მოთხრობები

ლეო ქიაჩელი

თავადის ქალი მაია და სხვა მოთხრობები

მიხეილ ჯავახიშვილი

კურკას ქორწილი და სხვა მოთხრობები

ეგნატე ნინოშვილი

ქრისტინე და სხვა მოთხრობები